Loading...

สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดมหาสารคาม

mahasarakham Natural Resources and Environment

ขนาดอักษร
เปลี่ยนการแสดงผล C C C
TH EN

คำถามที่พบบ่อย

ค้นหาคำถาม

พื้นที่หน่วยงาน

สามารถจำแนกกลุ่มดินของจังหวัดมหาสารคามได้เป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆคือ

1) กลุ่มดินไร่สามารถแบ่งย่อยเป็นกลุ่มดินไร่ทั่วไปมีพื้นที่เพียงเล็กน้อยครอบคลุมพื้นที่ทางทิศตะวันตกของจังหวัดดินไร่กลุ่มนี้อยู่ในพื้นที่บางส่วนของอำเภอวาปีปทุมและอำเภอแกดำกลุ่มดินไร่ทรายส่วนใหญ่อยู่ในบริเวณทิศตะวันตกของจังหวัดบริเวณอำเภอโกสุมพิสัยอำเภอบรบือและอำเภอนาเชือก

2) กลุ่มดินนาส่วนใหญ่ครอบคลุมพื้นที่ทางทิศเหนือและทิศใต้ของจังหวัดสามารถแยกออกเป็นกลุ่มย่อยตามคุณสมบัติของดินได้เป็นกลุ่มดินนาทั่วไปครอบคลุมพื้นที่อำเภอเชียงยืนอำเภอวาปีปทุมอำเภอนาดูนอำเภอพยัคฆภูมิพิสัยและบางส่วนของอำเภอเมืองและกลุ่มดินนาดีอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำชีทางทิศเหนือของจังหวัดซึ่งครอบคลุมพื้นที่ของอำเภอโกสุมพิสัยและอำเภอกันทรวิชัยและบางส่วนอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัด

3) กลุ่มดินคละส่วนใหญ่อยู่ในบริเวณตอนกลางของจังหวัดสามารถแบ่งย่อยได้เป็นกลุ่มดินไร่ทั่วไปคละกับดินนาทั่วไปครอบคลุมพื้นที่ของอำเภอเมืองอำเภอบรบืออำเภอนาเชือกอำเภอนาดูนและอำเภอพยัคฆภูมิพิสัยและกลุ่มดินไร่ทรายคละกับดินไร่ทั่วไปอยู่ในพื้นที่อำเภอเมืองอำเภอแกดำและอำเภอวาปีปทุม

ทั้งนี้พบว่าจังหวัดมหาสารคามมีดินที่เป็นปัญหาได้แก่ดินเค็มดินทรายจัดและดินปนกรวดรวมพื้นที่ประมาณ 2,442,724 ไร่

เอกสารแนบ

ข้อมูลทรัพยากรธรรมชาติแจ้งจังหวัดสนับสนุนการตรวจราชการนายก (1)

ขนาดไฟล์:0.27 Mb | ประเภทไฟล์: .docx | ดาวน์โหลด: 243 ครั้ง

พื้นที่ชุ่มน้ำ

พื้นที่ชุ่มน้ำ

พื้นที่ชุ่มน้ำที่ได้จากการสำรวจและจำแนกจังหวัดมหาสารคามมีพื้นที่ทั้งหมด 2,479,303 ไร่หรือ 396,688 เฮคแตร์หรือร้อยละ 74.97 ของพื้นที่ทั้งจังหวัดจำแนกได้ 2 ชนิดได้แก่ชนิดน้ำจืดและชนิดน้ำเค็มจำแนกตามระบบได้ 4 ระบบโดยจำแนกจากชนิดน้ำจืดได้ 3 ระบบและจำแนกจากชนิดน้ำเค็มได้ 1 ระบบจำแนกตามระบบย่อยจากชนิดน้ำจืดได้ 6 ระบบย่อยจำแนกชั้นจากชนิดน้ำจืดได้ 11 ชั้นดังนี้

1. ชนิด (Type) จำแนกได้ 2 ชนิด

1.1) ชนิดน้ำจืด (Fresh Water) พื้นที่ 2,469,960 ไร่หรือ 395,193 เฮคแตร์หรือร้อยละ

74.69 ของพื้นที่จังหวัด

1.2) ชนิดน้ำเค็ม (Salt Water) พื้นที่ 9,343 ไร่หรือ 1,495 เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.28 ของ

พื้นที่จังหวัด

2. ระบบ (System) พบในชนิดน้ำจืดและชนิดน้ำเค็มจำแนกได้ 4 ระบบ

2.1) ชนิดน้ำจืดจำแนกได้ 3 ระบบ

1) ระบบน้ำไหล (Riverine) พื้นที่ 2,428,940 ไร่หรือ 388,629 เฮคแตร์หรือร้อย

ละ 73.44 ของพื้นที่จังหวัด

2) ระบบทะเลสาบหนองบึงสระอ่างเก็บน้ำ (Lacustrine) พื้นที่ 29,392 ไร่หรือ

4,704 เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.89 ของพื้นที่จังหวัด

3) ระบบหนองน้ำที่ลุ่มน้ำขังที่ลุ่มชื้นแฉะพรุ (Palustrine) พื้นที่ 11,628 ไร่หรือ

1,860 เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.36 ของพื้นที่จังหวัด

2.2) ชนิดน้ำเค็มจำแนกได้ 1 ระบบ

1) ระบบทะเลสาบน้ำเค็มภายในแผ่นดิน (Inland Salt Lake) พื้นที่ 9,343 ไร่หรือ

1,495 เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.36 ของพื้นที่จังหวัด

3. ระบบย่อย (Sub-System) พบในชนิดน้ำจืดจำแนกได้ 6 ระบบย่อย

3.1) ระบบน้ำไหล (Riverine) จำแนกได้ 2 ระบบย่อย

1) แม่น้ำลำคลองลำห้วยลำธารที่มีน้ำไหลตลอดปี (River / Canal / Stream /

Channel / Perennial Flowing Water) พื้นที่ 5,101 ไร่หรือ 816 เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.15 ของพื้นที่จังหวัด

2) ที่ราบน้ำท่วมถึงบริเวณทุ่งหญ้า / พรุหญ้า (Floodplain Grassland) พื้นที่

2,423,839 ไร่หรือ 387,813 เฮคแตร์หรือร้อยละ 73.29 ของพื้นที่จังหวัด

3.2) ระบบทะเลสาบหนองบึงสระอ่างเก็บน้ำ (Lacustrine) จำแนกได้ 2 ระบบย่อย

1) แหล่งน้ำขนาดมากกว่า 50 ไร่หรือ 8 เฮคแตร์ที่มีน้ำขังตลอดปี (Water Source

> 80,000 Sqm. Permanent Flowing Water) พื้นที่ 28,066 ไร่หรือ 4,491 เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.85 ของพื้นที่จังหวัด

2) แหล่งน้ำขนาดมากกว่า 50 ไร่หรือ 8 เฮคแตร์ที่มีน้ำบางฤดู (Water Source >

80,000 Sqm. Seasonal Flowing Water) พื้นที่ 1,326 ไร่หรือ 213 เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.04 ของพื้นที่จังหวัด

3.3) ระบบหนองน้ำที่ลุ่มน้ำขังที่ลุ่มชื้นแฉะพรุ (Palustrine) จำแนกได้ 2 ระบบย่อย

1) ระบบย่อยหนองน้ำที่มีพืชน้ำมากกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ของผิวน้ำและมีน้ำตลอดปี

(Permanent Flooded Pond more than 30% aqua plant on the surface) พื้นที่ 10,864 ไร่หรือ 1,738 เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.34 ของพื้นที่จังหวัด

2) ระบบย่อยหนองน้ำที่มีพืชน้ำมากกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ของผิวน้ำและมีน้ำบางฤดู

(Seasonal Flooded Pond more than 30% aqua plant on the surface) พื้นที่ 764 ไร่หรือ 122 เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.02 ของพื้นที่จังหวัด

4. ชั้น (Class) พบในชนิดน้ำจืดจำแนกได้ 11 ชั้น

4.1 ระบบน้ำไหล (Riverine) จำแนกได้ 2 ระบบย่อย 3 ชั้น

4.1.1 ระบบย่อยแม่น้ำลำคลองลำห้วยลำธารที่มีน้ำไหลตลอดปี (River /

Canel/ Stream / Channel / Perennial Flowing Water) จำแนกได้ 1 ชั้นได้แก่

1) ร่องน้ำในแม่น้ำ (Chanel in the river) พื้นที่ 5,101ไร่หรือ 816 เฮค-

แตร์หรือร้อยละ 0.12 ของพื้นที่จังหวัด

4.1.2 ระบบย่อยที่ราบน้ำท่วมถึงบริเวณทุ่งหญ้า / พรุหญ้า (Floodplain

Grassland) จำแนกได้ 2 ชั้นได้แก่

1) ชั้นนาข้าวในที่ราบน้ำท่วมถึง (Rice Field) พื้นที่ 2,419,682 ไร่หรือ

387,148 เฮคแตร์หรือร้อยละ 73.16 ของพื้นที่จังหวัด

2) ชั้นทุ่งหญ้า / พรุหญ้าธรรมชาติ (Grassland) พื้นที่ 4,157 ไร่หรือ 665

เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.13 ของพื้นที่จังหวัด

4.2 ระบบทะเลสาบหนองบึงสระอ่างเก็บน้ำ (Lacustrine) จำแนกได้ 2 ระบบย่อย 4 ชั้น

ได้แก่

4.2.1 ระบบย่อยแหล่งน้ำขนาดมากกว่า 50 ไร่หรือ 8 เฮคแตร์มีน้ำขังตลอดปี

(Water Soure> 80,000 Sqm. Permanent Flowing Water) จำแนกได้ 2 ชั้นได้แก่

1) ชั้นแหล่งน้ำที่สร้างขึ้น (Man Made Water Source) พื้นที่ 22,892 ไร่

หรือ 3,663 เฮคแตร์หรือร้อยละ 6.69 ของพื้นที่จังหวัด

2) ชั้นแหล่งน้ำธรรมชาติ (Natural Water Source) พื้นที่ 5,174 ไร่หรือ

828 เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.16 ของพื้นที่จังหวัด

4.2.2 ระบบย่อยแหล่งน้ำขนาดมากกว่า 50 ไร่หรือ 8 เฮคแตร์มีน้ำบางฤดู (Water

Source > 80,000 Sqm. Seasonal Flowing Water) จำแนกได้ 2 ชั้นได้แก่

1) ชั้นแหล่งน้ำที่สร้างขึ้น (Man Made Water Source) พื้นที่ 1,097 ไร่

หรือ 176 เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.03 ของพื้นที่จังหวัด

2) ชั้นแหล่งน้ำธรรมชาติ (Natural Water Source) พื้นที่ 229 ไร่หรือ 37

เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.01 ของพื้นที่จังหวัด

4.3 ระบบหนองน้ำที่ลุ่มน้ำขังที่ลุ่มชื้นแฉะพรุ (Palustrine) จำแนกได้ 2 ระบบย่อย 4 ชั้น

ได้แก่

4.3.1 ระบบย่อยหนองน้ำที่มีพืชมากกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ของผิวน้ำและมีน้ำตลอดปี

(Permanent Flooded Pond more than 30% aqua plant on the surface) จำแนกได้ 3 ชั้นได้แก่

1) ชั้นทุ่งหญ้า/ พรุหญ้า (Grassland) พื้นที่ 235 ไร่หรือ 38 เฮคแตร์หรือ

ร้อยละ 0.01 ของพื้นที่จังหวัด

2) ชั้นทุ่งน้ำจืดที่มีพืชน้ำจำพวกกกแขมอ้อ (Sedges) พื้นที่ 10,577 ไร่

หรือ 1,692 เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.32 ของพื้นที่จังหวัด

3) ชั้นไม้ยืนต้น/ไม้พุ่ม (Tree/Shrubs) พื้นที่ 52 ไร่หรือ 8 เฮคแตร์หรือ

ร้อยละ 0.01 ของพื้นที่จังหวัด

4.3.2 ระบบย่อยที่มีพืชน้ำมากกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ของผิวน้ำและมีน้ำบางฤดู

(Permanent Flooded Pond more than 30% aqua. plant on the surface) จำแนกได้1ชั้น

1) ชั้นทุ่งน้ำจืดที่มีพืชน้ำจำพวกกกแขมอ้อ (Sedges) พื้นที่ 764 ไร่หรือ

122 เฮคแตร์หรือร้อยละ 0.02 ของพื้นที่จังหวัด

จากการสำรวจพื้นที่ชุ่มน้ำภาคสนามพบพื้นที่ชุ่มน้ำจำนวน 133 แห่งเป็นแหล่งน้ำประเภทระบบทะเลสาบหนองบึงสระอ่างเก็บน้ำ (Lacustrin) ระบบย่อยแหล่งน้ำขนาดมากกว่า 50 ไร่หรือ 8 เฮคแตร์มีน้ำตลอดปี (Water Source > 80,000 Sqm. Permanent Flowing Water) ชั้นแหล่งน้ำที่สร้างขึ้น (Man Made Water Source : FLL1am) มากที่สุดจำนวน 52 แห่งรองลงมาตามลำดับได้แก่ระบบหนองน้ำที่ลุ่มน้ำขังที่ลุ่มชื้นแฉะพรุ (Palustrine)ระบบย่อยหนองน้ำที่มีพืชมากกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ของผิวน้ำและมีน้ำตลอดปี (Permanent Flooded Pond more than 30% aqua plant on the surface) ชั้นทุ่งน้ำจืดที่มีพืชน้ำจำพวกกกแขมอ้อ (Sedges : FPPb) จำนวน 36 แห่ง, ชนิดน้ำเค็มระบบทะเลสาบน้ำเค็มภายในแผ่นดิน (Inland Salt Lake :SI) จำนวน 27 แห่ง, ระบบทะเลสาบหนองบึงสระอ่างเก็บน้ำ (Lacustrin) ระบบย่อยแหล่งน้ำขนาดมากกว่า 50 ไร่หรือ 8 เฮค-แตร์มีน้ำบางฤดู (Water Source > 80,000 Sqm. Seasonal Flowing Water) ชั้นแหล่งน้ำที่สร้างขึ้น (Man Made Water Source : FLL2am) และระบบหนองน้ำที่ลุ่มน้ำขังที่ลุ่มชื้นแฉะพรุ (Palustrine) ระบบย่อยหนองน้ำที่มีพืชมากกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ของผิวน้ำและมีน้ำบางฤดู (Sesonal Flooded Pond more than 30% aqua plant on the surface) ชั้นทุ่งน้ำจืดจำพวกกกแขมอ้อ (Sedges : FPSb) จำนวน 6 แห่ง, ระบบทะเลสาบหนองบึงสระอ่างเก็บน้ำ (Lacustrin) ระบบย่อยแหล่งน้ำขนาดมากกว่า 50 ไร่หรือ 8 เฮคแตร์มีน้ำบางฤดู (Water Source > 80,000 Sqm. Seasonal Flowing Water) ชั้นแหล่งน้ำธรรมชาติ (Natural Water Source : FLL2a) ระบบหนองน้ำที่ลุ่มน้ำขังที่ลุ่มชื้นแฉะพรุ (Palustrine) ระบบย่อยหนองน้ำที่มีพืชมากกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ของผิวน้ำและมีน้ำตลอดปี (Permanent Flooded Pond more than 30% aqua plant on the surface) ชั้นทุ่งน้ำจืดที่มีพืชน้ำจำพวกทุ่งหญ้า/พรุหญ้า(Grassland : FPPa) จำนวน 2 แห่งและระบบทะเลสาบหนองบึงสระอ่างเก็บน้ำ (Lacustrin) ระบบย่อยแหล่งน้ำขนาดมากกว่า 50 ไร่หรือ 8 เฮคแตร์มีน้ำตลอดปี (Water Source > 80,000 Sqm. Sesonal Flowing Water) ชั้นแหล่งน้ำธรรมชาติ (Natural Water Source : FLL1a) และระบบน้ำไหล (Riverine) ระบบย่อยแม่น้ำลำคลองลำห้วยลำธารที่มีน้ำไหลตลอดปี (River / Canel/ Stream / Channel / Perennial Flowing Water) ชั้นคลองขุดชลประทานส่งน้ำ (Chanel in Perennial River : FRR1bm) จำนวน 1 แห่ง

ในจังหวัดมหาสารคามมีพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับชาติ 1 แห่งได้แก่ดูนลำพันอยู่ในเขตบ้านนาเชือกตำบลนาเชือกอำเภอนาเชือกมีสภาพเป็นน้ำซับและมีแหล่งน้ำขนาดใหญ่ตรงกลางมีน้ำตลอดปีมีต้นไม้ขึ้นอยู่ค่อนข้างหนาแน่นเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยเพียงแห่งเดียวในโลกของปูทูลกระหม่อมหรือปูแป้ง (Thaipotamonchulabhorn) ซึ่งเป็นปู่น้ำจืดชนิดใหม่ของประเทศไทยชุมชนใช้ประโยชน์จากดูนลำพันในด้านแหล่งอาหารเก็บเห็ดหาหน่อไม้จับปลาและสัตว์น้ำใช้แหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคและการทำนารอบๆดูนลำพัน

ที่มา: ส่วนวางแผนการใช้ที่ดินที่ 3 สำนักสำรวจดินและวางแผนการใช้ที่ดิน กรมพัฒนาที่ดิน

พื้นที่ป่าไม้

ทรัพยากรป่าไม้

สภาพป่าไม้ของจังหวัดมหาสารคามส่วนใหญ่เป็นป่าเต็งรังซึ่งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัดบริเวณ

อำเภอกุดรังอำเภอบรบืออำเภอนาเชือกอำเภอนาดูนและอำเภอวาปีปทุมมีป่าสงวนแห่งชาติ 10 แห่งมี

วนอุทยาน 2 แห่งคือวนอุทยานโกสัมพีมีพื้นที่ 177.24 ไร่และวนอุทยานชีหลงมีพื้นที่ 279.16 ไร่มีสวน

รุกชาติ 2 แห่งคือสวนรุกชาติพุทธมณฑลและสวนรุกชาติท่าสองคอนเขตห้ามล่าสัตว์ป่าจานวน 1 แห่งคือเขตห้ามล่าสัตว์ป่าดูนลาพันมีพื้นที่ 376.03 ไร่พื้นที่ป่าไม้ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2548-2552 มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นโดยในปีพ.ศ. 2552 มีพื้นที่ป่าไม้คิดเป็นร้อยละ 6.29 ของพื้นที่ของจังหวัดเนื่องจากเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าไม้น้อยจึงทาให้ระบบนิเวศไม่มีความอุดมสมบูรณ์และเป็นอุปสรรคไม่เอื้ออานวยในการเกษตรกรรมและยังมีปัญหาการบุกรุกทาลายป่าไม้ซึ่งในระยะที่ผ่านมาพบว่ามีการลักลอบตัดไม้อย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะไม้พยุงไม้เต็งไม้รังหรือไม้ใช้สอยเพื่อการก่อสร้างบ้านซึ่งมีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูง

 

ตารางแสดงพื้นที่ป่าไม้ของจังหวัดมหาสารคามพ.ศ. 2548-2552

ปี (พ.ศ.)

พื้นที่ (ไร่)

ร้อยละของพื้นที่ของจังหวัด

2548

82,968.75

2.51

2549

82,700.00

2.50

2550

138,936.00

4.20

2552

207,462.50

6.29

ที่มา : กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช , พ.ศ.2552

 

จังหวัดมหาสารคาม มีพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ตามกฎกระทรวง รวม 254,312.25 ไร่ จำนวน 10 แห่ง ได้แก่

  1. ป่าโคกข่าว อ.เชียงยืน อ.ชื่นชม พื้นที่ 8,960.166 ไร่
  2. ป่าดินแดงและป่าวังกุง อ.โกสุมพิสัย พื้นที่ 92,841.538 ไร่
  3. ป่าโคกหินลาด อ.เมือง และ อ.แกดำ พื้นที่ 6,396.172 ไร่
  4. ป่าโคกขามป้อม อ.เมือง อ.บรบือ พื้นที่ 10,475.29 ไร่
  5. ป่าโคกผักกูดและป่าโป่งแดง อ.นาเชือก อ.บรบือ อ.วาปีปทุม พื้นที่ 20,748.552 ไร่
  6. ป่าหนองคูและป่านาดูน อ.นาเชือก อ.วาปีปทุม อ.นาดูน พื้นที่ 35,962.449 ไร่
  7. ป่าเค็งและป่าหนองหญ้าปล้อง พื้นที่ 12,480.167 ไร่
  8. ป่ากุดรัง อ.บรบือ อ.กุดรัง พื้นที่ 117,510.969 ไร่
  9. ป่าโคกสำโรงและป่าปอพาน อ.นาเชือก พื้นที่ 1,160.73 ไร่
  10. ป่าโคกไร่ อ.เชียงยืน พื้นที่ 7,102.308 ไร่

ทั้งนี้ เป็นพื้นที่ สปก. จำนวน 378,216.744 ไร่ คงเหลือพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติจำนวน 48,146.976 ไร่

จำนวนทั้งหมด 3 รายการ
1